Menu
ورشکستگی صندوق‌ها

امکان و احتمال ورشکستگی صندوق‌های سرمایه‌گذاری وجود دارد؟

آیا صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانند ورشکست شوند؟ تا چه حد احتمال اختلاس مشابه اتفاقی که برای موسسات غیرمجاز افتاد برای صندوق‌ها محتمل هست؟ با چه تضمینی می‌توانیم پول خود را در اختیار صندوق‌ها قرار دهیم؟

قطعا یکی از اولین سوالاتی که به ذهن کسانی که اولین بار با صندوق‌ها آشنا می‌شوند همین هست. ورشکستگی موسسات مالی که بعدا با نام موسسات مالی غیرمجاز شناخته شدند ترسی بود که بر جان همه نشست و ذهنیت مردم را به کلی از سپردن سرمایه خود به دست شرکت یا موسسه دیگر تغییر داد. البته هر موسسه دیگری به غیر از بانک! ( + سرمایه‌گذاری در بانک هم ریسک دارد!)

آیا احتمال اختلاس از صندوق‌های سرمایه‌گذاری وجود دارد؟

همه صندوق‌ها ملزم به سرمایه‌گذاری در بازار مالی هستند و همانند موسسات غیرمجاز نمی‌توانند عملیات غیرشفاف و پشت پرده انجام دهند .

وقتی یک نفر سرمایه جدید وارد صندوق می‌کند، این پول وارد حساب صندوق می‌شود. (نه حساب مدیرعامل یا هیچ فرد خاصی) در حساب صندوق‌ها کل عملیات از لحظه صدور تا ابطال، به صورت شفاف از سوی سازمان بورس قابل نظارت هست و هر روز تمام صندوق‌ها ملزم به به‌روزرسانی دارایی و گزارش حجم صدور و ابطال هستند.

پس از نظر فنی امکان اختلاس از صندوق وجود ندارد.

ورشکستگی صندوق‌ها

منظور از ورشکستگی صندوق سرمایه‌گذاری این است که بدهی یک صندوق از دارایی آن بیشتر شود. در این حالت صندوق نمی‌تواند مطالبات سرمایه‌گذاران را طبق روال عادی بازپس بدهد.

بنا به دلایل زیر ریسک ورشکستگی صندوق‌ها بسیار پایین است:

صندوق‌ها تنها می‌توانند در دارایی‌هایی که از سمت سازمان بورس مجاز هست سرمایه‌گذاری کنند

سازمان بورس هر سال لیست سهام و اوراق و به طور کلی دارایی‌هایی که از نظر ریسک مناسب برای صندوق‌هاست ابلاغ می‌کند و همه صندوق‌ها تنها می‌توانند در این دارایی‌ها سرمایه‌گذاری کنند. بنابراین ریسک سبد صندوق‌ها در چهارچوب مشخص و تعیین شده‌ای باید باشد و صندوق‌ها با پول مردم نمی‌توانند در هر دارایی با هر ریسکی وارد شوند.

صندوق‌ها باید محدودیت‌های تنوع سبد را رعایت کنند

صندوق‌ها نمی‌توانند در یک سهم به میزان دلخواه سرمایه‌گذاری کنند بلکه تا سقف درصدی مشخصی می‌توانند در یک سهم سرمایه‌گذاری کنند. همین محدودیت ریسک سبد صندوق را به واسطه تنوع سبد، بسیار کاهش می‌دهد. چون حتی اگر یک سهم در سبد صندوق، 90 درصد ارزش خود را از دست بدهد، به دلیل اینکه درصد کمی از سبد صندوق را تشکیل می‌دهد، تاثیر غیرقابل جبرانی نمی‌تواند داشته باشد.

افراد حرفه‌ای و متخصص سبد صندوق را مدیریت می‌کنند.

در نهایت اینکه ، افرادی که سبد صندوق را مدیریت می‌کنند ، در جریان همه خبرهای سیاسی و اقتصادی و بازار هستند و و با تمام فعالان بازار در ارتباط اند. اینطور نیست که اگر اگر بازار ریزش کرد ، تیم صندوق بشیند و نگاه کند. در بین صندوق‌ها رقابت برای جذب منابع وجود دارد و اگر یک صندوق چند دوره متوالی عملکرد ضعیف نشان بدهد، سرمایه‌گذاران سریع منابع خود را از آن صندوق خارج و وارد صندوق‌های با عمکلرد بهتر می‌کنند.

بنابراین انگیزه تیم مدیریت صندوق در مدیریت بهتر سبد سرمایه‌گذاران هست تا با کسب عملکرد بهتر نسبت به رقبا اعتماد سرمایه‌گذاران را کسب کنند و نگران خروج منابع از صندوق خود نباشند. (البته به غیر از صندوق‌های بانکی!)

با در نظر گرفتن این نکات، می‌شود نتیجه گرفت که احتمال ورشکستگی صندوق‌ها بسیار کم هست. نمی‌گوییم غیرممکن چون ممکن است روزی اتفاقی بیفتد که تا به حال رخ نداده است و موجب ورشکستگی صندوق بشود (مانند زلزله 10 ریشتری که احتمال وقوع آن خیلی کم هست ولی هیچ وقت صفر نیست).

بنابراین به هنگام سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها نگران ریسک اختلاس یا ورشکستگی نباشید.

تنها ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها، کسب سود کمتر نسبت به سایر فرصت‌های موجود در بازار یا در مورد صندوق‌های پرریسک‌تر، ریسک کاهش سرمایه اصلی هست که با یادگیری خوب مطالب نوشته نحوه انتخاب بهترین صندوق سرمایه‌گذاری و بهترین زمان سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها می‌توانید این ریسک را تا حدودی محدودتر کنید.‌

وضعیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری در حال حاضر

تقریبا ده سال از آغاز فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری در کشور ما می‌گذرد. هم اکنون افراد حقیقی و حقوقی باهم نزدیک به 180 هزار میلیارد تومان در این صندوق ها سرمایه گذاری کرده اند؛ یعنی نزدیک به 7 درصد نقدینگی کشور.( در آذر ماه 98 نقدینگی کشور 2300 هزار میلیارد تومان هست)

سازمان بورس و اوراق بهادار طی جدیدترین آمارها گزارش داده است که نزدیک به 2 میلیون و 137 هزار شخص حقیقی و 5272 شخص حقوقی (شرکت، سازمان، نهاد و …) پول خود را در این صنعت سرمایه گذاری کرده اند.

البته نکته بسیار مهم از دید ما تفاوت بین صندوق‌های بانکی و سایر صندوق‌های درآمد ثابت هست.صندوق‌های بانکی در حقیقت نوعی ظاهرسازی بانک‌ها برای جمع‌آوری منابع برای خود هستند و بیشتر می‌توان به آن‌ها شبه بانک گفت تا صندوق درآمد ثابت! بیش از 70 درصد منابع این صندوق‌ها به سمت بانک‌های خودشان هدایت می‌شود و از هدف و عملکرد واقعی صندوق درآمد ثابت دور می‌شود. این صندوق‌ها در کل هدف تحلیل‌ها و نوشته‌های ما نیستند. (ما در نوشته‌های خود اصلا این صندوق‌ها را در نظر نداریم )

One Reply to “امکان و احتمال ورشکستگی صندوق‌های سرمایه‌گذاری وجود دارد؟”

  1. باسلام.بسیار مطالب خوب و مفیدی بود.خواهشمندم برای افراد مبتدی آموزی ها و مثال های بیشتری را بیان بفرمایید.با سپاس.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.