Menu
تاریخچه بازار بورس

تاریخچه بازار بورس

برای شروع آموزش بازار بورس و نحوه سرمایه‌گذاری در آن حتما باید در مورد تاریخچه بازار بورس بدانیم. بازار بورس به شکلی که امروز می‌بینیم، مسیر طولانی و پر فراز و نشیبی را طی کرده است. تصورات غلط و اشتباه‌های زیادی در طی سالیان در مورد بورس و معاملات سهام در آن صورت گرفته است و این بازار منظم و قانون‌مند که امروز می‌بینیم، دستخوش تغییرات بنیادین بسیاری در طی تاریخ بوده هست.

داستان شکل‌گیری بورس

داستان بورس البته با داستان به وجود آمدن شرکت سهامی شروع می‌شود. در سال‌های 1600 میلادی، تجارت بزرگ و بسیار پرسودی در اروپا رواج پیدا می‌کرد، حدس می‌زنید این تجارت پرسود و پرطرفدار چه بود؟ ادویه! ادویه اولین بار از آسیای شرقی به اروپا توسط بازرگانان معرفی شد و دل اروپایی‌ها را به دست ‌آورد.

مردم اروپا به شدت ادویه را دوست داشتند. هم برای خوش طعم کردن غذاهایشان و هم برای حفظ غذا در برابر گندیدن (هنوز خیلی مانده بود تا  الکتریسیته و یخچال اختراع شوند). واردات ادویه از آسیای شرقی به اروپا در آن دوران سود خوبی برای بازرگانان داشت و اکثر ادویه از طریق زمین وارد میشد.

در همین دوران بود که هلندی‌ها تجارت دریایی ادویه به اروپا را شروع کردند و کشتی‌های بزرگ را برای حمل محموله‌های بزرگ ادویه راهی آسیای شرقی کردند.

تجارت ادویه به قدری سودآور بود که یک محموله ادویه برای ساخت و هزینه کل یک کشتی کافی بود. از آنجایی که ساخت کشتی بسیار پرهزینه بود و زمان ارسال و بازگشت یک کشتی بیش از یک سال طول می‌کشید و مخاطرات زیادی در راه از جمله راه‌زنان و جنگ‌های دریایی وجود داشت، بازرگانان برای جمع‌آوری سرمایه لازم و کاهش ریسک (+ ریسک سرمایه‌گذاری چیست؟)، به صورت شراکتی این کسب‌وکار را آغاز می‌کردند. نتیجه آن اختراع اولین شرکت سهامی در تاریخ بود.

اولین شرکت سهامی عام

نام این شرکت ، کمپانی هند شرقی هلند با نام دیگر VOC  بود. این شرکت در ابتدا از تجمیع سرمایه حدود 16 تاجر به وجود آمد. هر تاجر به اندازه سرمایه خود صاحب شرکت و  سود و ضرر آینده آن شرکت بود. این ساختار شرکت قبل‌تر در سال‌های 1500 میلادی توسط شرکت‌های بازرگانی خانوادگی ایتالیایی به وجود آمده بود و سال‌ها بود که در اروپا استفاده می‌شد.

ولی هلندی‌ها برای اولین بار نوآوری جالبی در این ساختار و جمع‌آوری سرمایه انجام دادند، تاجران هلندی ساختاری را به وجود آوردند که طی آن از همه شهروندان عادی هلند برای سرمایه‌گذاری دعوت ‌شد. هر کسی که پول خود را در کمپانی هند شرقی هلند سرمایه‌گذاری می‌کرد، سندی دریافت می‌کرد که نشان می‌داد این فرد به اندازه سرمایه خود در سود آینده شرکت سهیم هست. این سند اولین گواهی سهام در تاریخ هست به قدمت تقریبا ۴ قرن هست که در تصویر زیر می‌بینید.

قدیمی‌ترین گواهی سهام منتشر شده

هر کس که گواهی سهام این شرکت را داشت، می‌توانست در زمان دلخواه از طریق فروش سهام به خود شرکت، سرمایه خود را نقد کند. ولی پس از سه سال راه‌اندازی گواهی سهام، مدیران شرکت اعلام کردند که بعد از آن سهام را برای سرمایه‌گذاران نقد نخواهند کرد و هر کسی که علاقه‌مند به فروش و نقد کردن سهم خود باشد باید آن را به سرمایه‌گذار دیگری بفروشد. پس از آن بود که اولین بازار معامله سهام در آمستردام هلند شکل گرفت، و اولین بازار بورس در دنیا متولد شد.

بازار بورس هلند اولین بار مکانیزمی به وجود آورد که در آن قیمت سهم را عرضه و تقاضای بین خریداران و فروشندگان تعیین می‌کرد. مکانیزمی که هنوز در تمام بازارهای بورس در دنیا پابرجاست. هلندی‌ها در واقع پایه‌گذار اولین سیستم مالی مدرن در دنیا بودند. یکی از انگیزه‌های افراد برای سرمایه‌گذاری در بورس و چنین شرکت‌هایی این بود که سرمایه‌گذاری در بانک بدون ریسک نیست. همچنین با گذشت زمان افراد متخصص شروع به ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری کردند که بهترین سبد از دارایی‌های چنین شرکت‌هایی را تجمیع می‌کردند و برای دارندگان سهامشان سود (همزمان با کاهش ریسک) می‌دادند.

در درس‌های بعد بیشتر وارد جزئیات بازار بورس و نحوه معامله و ارزش‌گذاری سهام در آن خواهیم شد.

2 دیدگاه برای “تاریخچه بازار بورس”

  1. خیلی خوب بود. قبلا اسم این کمپانی رو شنیده بودم
    درمورد تاریخچه قراردادهای آتی مثل پنبه هم بنویسید فکر کنم از بورس قدیمیتر هستند

    سپاس فراوان

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.